Bezpieczny wiosenny oprysk na chwasty w truskawkach opiera się przede wszystkim na herbicydach doglebowych, takich jak Stomp Aqua 455 CS, Devrinol 450 SC lub Goltix Compact 90 WG, stosowanych na wilgotną i oczyszczoną glebę. Właściwy termin zależy od fazy rozwojowej chwastów oraz wrażliwości odmiany. W dalszej części artykułu znajdziesz konkretne dawki, terminy i zasady, które pomogą uniknąć uszkodzeń roślin.
Jak ocenić stan plantacji przed wiosennym opryskiem?
Wiosną na plantacjach truskawek decyzja o oprysku zależy od fazy chwastów i historii zabiegów. Jeśli jesienią nie stosowano herbicydów doglebowych, można je zaaplikować wczesną wiosną, zanim rośliny niepożądane wytworzą więcej niż 2–3 liścienie. Chwasty konkurują z uprawą o wodę, składniki pokarmowe, światło i tlen, a ponadto sprzyjają rozwojowi chorób oraz szkodników. Gdy rośliny niepożądane mają już 4 i więcej liści właściwych, opryski dolistne nie działają wystarczająco dobrze i konieczne jest odchwaszczanie mechaniczne w międzyrzędziach oraz ręczne w rzędach.
Zanim jednak plantacja powstanie, walkę z zachwaszczeniem rozpoczyna się od przygotowania stanowiska. Na polu przeznaczonym pod uprawę stosuje się herbicydy z glifosatem, na przykład Roundup 360 Plus lub Agrosar 360 SL. Zabieg można wykonywać od połowy maja do października na chwasty o wysokości 10–15 cm. Glebę uprawia się nie wcześniej niż 3 tygodnie po zabiegu, a sadzenie truskawek jest bezpieczne po 4–5 tygodniach od aplikacji przy średniej dobowej temperaturze 13–15°C.
Dobre efekty daje też przedplon z gorczycy, gryki lub facelii. Rośliny te wzbogacają glebę w substancje organiczne i ograniczają liczbę wschodzących chwastów. Mieszanina gorczycy i gryki dodatkowo hamuje rozwój pędraków. Od maja do sierpnia warto kilkukrotnie uprawiać glebę, co niszczy część populacji szkodników i wyrzuca je na powierzchnię, gdzie zjadają je ptaki.
Jakie herbicydy doglebowe wybrać na wiosnę?
Herbicydy doglebowe stosuje się tylko na wilgotną i wolną od chwastów glebę. Na młodych plantacjach trzeba zachować szczególną ostrożność, ponieważ rośliny z niedostatecznie rozwiniętym systemem korzeniowym są wrażliwe na tego typu środki. W tabeli zestawiono najczęściej wybierane preparaty doglebowe z uwzględnieniem dawek i terminów:
Herbicydy doglebowe aplikuj wyłącznie na oczyszczoną i wilgotną glebę, a dolistne – na suche liście chwastów przy temperaturze około 20°C.
| Środek | Dawka | Termin i uwagi |
| Stomp Aqua 455 CS | 2,5–3,5 l/ha | 2–3 tygodnie po posadzeniu; nie mieszać z glebą; unikać gleb lekkich, piaszczystych, ubogich w próchnicę lub zalanych wodą |
| Devrinol 450 SC | 4–6 l/ha | nie wcześniej niż 4 miesiące od posadzenia; płytko wymieszać z glebą |
| Goltix Compact 90 WG | 2 razy po 0,8 kg/ha co 10 dni | tuż przed wschodami lub na wschodzące chwasty w fazie 2–3 liścieni |
Do poprawy działania środków doglebowych można dodać adiuwant Remix. Poprawia on osadzanie i przyleganie cieczy użytkowej do powierzchni gleby, zapobiega przemieszczaniu się herbicydu w głąb profilu oraz zmniejsza ryzyko fitotoksyczności na truskawkach. Goltix Compact 90 WG pobierany jest przez korzenie i liście, dlatego sprawdza się również na wschodzące chwasty, a jego dwukrotna aplikacja wydłuża ochronę plantacji.
Herbicydy doglebowe można też stosować późną jesienią od października do grudnia, gdy gleba jest wilgotna, a temperatura nadal utrzymuje się powyżej 0°C. To szczególnie pomocne w zwalczaniu chwastów, których siewki pojawiają się jesienią i są odporne na mróz. Należą do nich między innymi bratek polny, jasnota purpurowa, gwiazdnica pospolita, wiechlina roczna, starzec zwyczajny i tasznik pospolity. Przed zabiegiem w 2026 roku sprawdź aktualny rejestr Ministerstwa Rolnictwa, ponieważ lista dopuszczonych środków bywa co roku aktualizowana.
Jak postępować z chwastami jednoliściennymi i dwuliściennymi?
Rośliny niepożądane na plantacji dzieli się na jedno- i dwuliścienne. Do każdej grupy dobiera się inne substancje czynne, dlatego przed opryskiem warto rozpoznać dominujące gatunki. Wiosną przy wysokiej wilgotności gleby wschody są intensywne, a szybka reakcja ma duże znaczenie dla efektu zabiegu.
Zwalczanie chwastów dwuliściennych
Na chwasty dwuliścienne po osiągnięciu fazy liścieni stosuje się Beetup Trio 180 SC metodą dawek dzielonych. Wykonuje się 3 zabiegi w dawce 1,5 l/ha w odstępach 7–14 dni. Taki program pozwala stopniowo eliminować kolejne wschody.
Zabieg wykonuje się w momencie, gdy siewki są jeszcze małe, ponieważ starsze rośliny gorzej pobierają substancję czynną. Po pierwszym oprysku kolejne fale wschodów są eliminowane drugim i trzecim zabiegiem.
Zwalczanie chwastów jednoliściennych
Do zwalczania chwastów jednoliściennych zarejestrowane są graminicydy, na przykład Select Super 120 EC. Na chwasty jednoroczne stosuje się dawkę 0,8 l/ha, a na perz w fazie 4–6 liści właściwych dawkę 2 l/ha. Środek działa nalistnie, dlatego rośliny powinny być suche.
Dolistne opryski na młode chwasty
Herbicydy dolistne stosuje się, gdy liście są suche, przy wilgotności powietrza i temperaturze około 20°C. Preparat jest pobierany przez liście i korzenie, więc oprysk wykonuje się tuż przed wschodami lub na chwasty mające 2–3 liście właściwe. Deszcz w ciągu 5 godzin od zabiegu może zmyć ciecz i obniżyć skuteczność.
Wiosną przy ciepłych dniach tego typu zabieg można wykorzystać, zanim rośliny niepożądane się zestarzeją. Najważniejsze to nie zwlekać z aplikacją, ponieważ starsze chwasty stają się odporne na działanie środków nalistnych.
Jak uniknąć uszkodzeń wrażliwych odmian?
Nie wszystkie odmiany truskawek tolerują te same substancje czynne. Odmiany Elsanta, Kent, Elkat i Flair są wrażliwe na herbicydy oparte na metamitronie. Z kolei Albion, Capitola, Darselect i Marmolada źle znoszą środki zawierające fenmedifam, desmedifam i etofumesat.
Dla tych odmian program ochrony trzeba układać indywidualnie, uwzględniając również rodzaj występujących chwastów. Zamiast ryzykownych mieszanin lepiej postawić na mechaniczne odchwaszczanie oraz ściółki, które ograniczają wschody. W razie wątpliwości należy stosować wyłącznie preparaty z aktualnym zezwoleniem do uprawy truskawek i rotować substancje czynne o różnych mechanizmach działania.
W uprawie truskawek wybór środków jest niewielki, dlatego rotacja herbicydów o różnych mechanizmach działania ma duże znaczenie dla ograniczenia odporności chwastów.
Jak łączyć opryski z pracami mechanicznymi?
Wiosną opryski nie zastępują zabiegów mechanicznych. Tam, gdzie chwasty są już duże lub gdzie nie można zastosować herbicydu ze względu na fazę rośliny, sprawdza się płytka uprawa międzyrzędzi. Nie powinna być głębsza niż 2–3 cm, aby nie przesuszać gleby i nie uszkadzać korzeni truskawek. Zbyt częste uprawki, szczególnie na glebach lekkich, prowadzą jednak do degradacji podłoża, dlatego trzeba łączyć je z chemią w przemyślany sposób.
Koszenie liści odsłania glebę i sprzyja wzrostowi chwastów, ale jednocześnie ułatwia dotarcie cieczy roboczej do powierzchni pola. Po zbiorach rośliny niepożądane są często zbyt wyrośnięte, by zwalczać je chemicznie, dlatego najpierw wykonuje się uprawkę mechaniczną, a dopiero potem ewentualny zabieg środkiem doglebowym.
Uzupełnieniem działań jest usuwanie rozłogów truskawek. Nie są to chwasty, ale tak samo konkurują z roślinami matecznymi o wodę, światło i składniki pokarmowe. Zabieg wykonuje się co najmniej 2 razy w sezonie – pierwszy raz w lipcu, drugi raz we wrześniu. Rozłogi można niszczyć mechanicznie przy okazji odchwaszczania lub chemicznie.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kiedy najlepiej wykonać wiosenny oprysk doglebowy na truskawki?
Na wilgotną i oczyszczoną glebę, najczęściej wczesną wiosną zanim chwasty osiągną 2–3 liścienie. Termin zależy też od fazy rozwojowej chwastów i wrażliwości odmiany.
Jakie preparaty doglebowe są polecane do wiosennych oprysków?
Najczęściej wymieniane są Stomp Aqua 455 CS, Devrinol 450 SC oraz Goltix Compact 90 WG, z określonymi dawkami i terminami aplikacji. Do poprawy działania można dodać adiuwant Remix.
Jak postępować przy chwastach jednoliściennych i dwuliściennych?
Chwasty dwuliścienne zwalcza się np. Beetup Trio w seriach zabiegów, a jednoliścienne graminicydami jak Select Super. Dobór środka zależy od dominującej grupy chwastów.
Kiedy stosować herbicydy dolistne i jakie warunki są potrzebne?
Dolistne opryski wykonuje się przy suchych liściach i temperaturze około 20°C, najlepiej na młode chwasty w fazie 2–3 liści właściwych. Deszcz w ciągu 5 godzin po zabiegu może obniżyć skuteczność.
Jak unikać uszkodzeń wrażliwych odmian truskawek?
Należy znać wrażliwość odmiany na konkretne substancje i unikać ryzykownych mieszanin, stosując mechaniczne odchwaszczanie oraz ściółki. W razie wątpliwości używaj tylko preparatów z aktualnym zezwoleniem i rotuj środki.
Czy można stosować herbicydy doglebowe jesienią?
Tak, od października do grudnia przy wilgotnej glebie i temp. powyżej 0°C, co pomaga zwalczać jesienne siewki odpornych chwastów. Przed użyciem sprawdź aktualny rejestr dopuszczonych środków.
Jak łączyć zabiegi chemiczne z pracami mechanicznymi?
Opryski uzupełnia się płytką uprawą międzyrzędzi i ręcznym usuwaniem chwastów tam, gdzie chemia jest nieskuteczna lub niezalecana. Uprawki nie powinny być głębsze niż 2–3 cm, aby nie uszkadzać korzeni truskawek.